Freemum

Có một câu đùa thế này, các nhà văn viết về cảnh nghèo khó thì chạm lắm, nhưng viết về cuộc sống giàu sang thì cứ giả giả thế nào. Biết làm sao được, có nhà văn nào giàu đâu!

Khó khăn lớn nhất của người viết có lẽ là phải mô tả một điều gì đó mà họ chưa từng gặp.

Đúng mà, nếu chúng ta chỉ được viết những gì mình đã trải qua, thì mọi nhà văn trinh thám đều đã vô tù!

Sáng nay, tụi mình có cơ hội “đi chợ bông” để tìm cho được một loại cúc mà tác giả mô tả là trong suốt và mong manh như sương sớm. Tụi mình đã gửi nhiều loại cúc khác nhau, nhưng có vẻ tác giả chưa ưng ý. Một loại thì cánh quá dài, loại khác thì nhuỵ quá đậm. Dễ hiểu thôi, bông hoa của tác giả đã được lọc qua lăng kính ký ức – đã không còn là một bông hoa, mà trở thành kỷ niệm.

Viết một điều mình chưa từng trải, có lẽ là một thách thức đầy thú vị. Dưới đây, mình có một vài kỹ thuật giúp bạn chinh phục thử thách này.

1. Hình ảnh tham chiếu. Bạn cần 1 tấm ảnh, đoạn phim, đoạn văn, đoạn nhạc… gần với điều bạn cần viết. Đương nhiên rồi, bắt đầu từ con số 1 vẫn tốt hơn con số 0.
2. Nghiên cứu đề tài. Đây là giai đoạn nạp thông tin. Mỗi hình ảnh, mỗi màu sắc, mỗi không gian đều có câu chuyện riêng. Nếu bạn phải mô tả một bàn ăn kiểu Pháp, bạn cần tìm hiểu về văn hoá Pháp, về xuất xứ của các món đồ ăn pha lê, về công thức chế biến món vịt sốt cam, về cách bài trí bàn ăn, cách phối hương và lễ nghi dùng bữa…
3. Thu hẹp không gian. Bây giờ là lúc vui nhất của hành trình. Nhắm mắt lại và thở chậm. Bạn hãy đặt mình vào không gian ấy. Đầu tiên, bạn đứng ngay góc nhìn của nhân vật đang mô tả (bạn là nhân vật). Trước mắt bạn có gì? Một khung cửa sổ, một cành hoa? Có tiếng động nào không? Có gió không? Ánh sáng từ hướng nào chiếu tới? Bạn đang đi chân trần, hay mang một đôi giày thể thao. Nhân tiện, cảm giác dưới chân bạn thế nào? Sỏi trơn trượt hay cỏ mềm mại.
4. Mở rộng không gian. Bây giờ, hãy để nhân vật của bạn ở đó. Bạn hãy bay lên 1 chút để nhìn xa. Nhân vật của bạn đang đứng một mình hay với ai. Ở bước 3, bạn đã có góc nhìn phía trước, vậy còn phía sau, bên trái, bên phải nhân vật có gì. Có điều gì trong không gia mà nhân vật của bạn không thể thấy. Một người trốn trong tủ áo. Hay một tia sáng chiếu qua khung cửa nhiều màu ở phía sau, vẽ lên những hình ảnh rực rỡ lấp lánh trên bức tường trắng đối diện…
5. Cuối cùng – Viết xuống những điều cần viết. Mọi thứ được viết ra đều phải có lý do của nó. Bạn không liệt kê, bạn đang kể chuyện. Tới đây, mình muốn bạn ghi nhớ “nghề viết là nghề sang chảnh, từng chữ quý như vàng”. Hãy chỉ tập trung vào chi tiết đắt giá nhất. Một chiếc túi ni lông bay vô định trước cửa hàng cũng đủ để thể hiện sự đìu hiu của một cửa hàng ế nhệ.

“Khoan, từ từ, tôi chỉ viết 3 dòng mô tả thôi, sao bà bảo tui làm nhiều thế?”

Việc mở rộng không gian sẽ giúp bạn tránh các lỗi logic khó nhận ra.

Ví dụ, có một đoạn mô tả thế này: Một chàng trai mét tám đứng cạnh cô bạn gái mét rưỡi, cơn gió nhẹ thổi qua, tóc cô gái dịu dàng quét qua khuôn mặt góc cạnh của chàng trai. (Nếu bạn vẫn chưa nhận thấy điều phi logic trong đoạn mô tả trên, bạn có thể lấy bút ra vẽ lại).

Thật ra, có nhiều lỗi thông dụng hơn. Ví như, cùng 1 ô cửa sổ, mà nhân vật của chúng ta có thể thấy trực diện cả bình minh (ánh sáng từ phía Đông rọi vào) và cả hoàng hôn (ánh sáng từ phía Tây); cùng một chiếc bàn ăn, lúc bắt đầu là gỗ mun mộc mạc, có thể thấy cả những vết sướt hằn sâu theo năm tháng, lúc kết thúc lại có cảnh nhân vật kéo khăn trải bàn, khiến đồ ăn vung vãi…

Cuối cùng, hãy nhớ rằng mọi chi tiết đều đáng giá. Hãy chỉ viết xuống những chi tiết quan trọng, thúc đẩy câu chuyện của bạn.