Freemum

Tôi tự hỏi, liệu có công bằng không khi chúng ta mang một món quà chữa lành đến cho độc giả, nhưng lại bắt họ phải đi qua một con đường đầy rẫy những gai góc và sợ hãi mới chạm tay vào được?

Tôi gửi bìa sách mới cho cô bạn dịch giả, không quên nhắn một câu, bìa xinh, nhìn trẻ trung hơn phương án cũ. Cô bạn im lặng một chút rồi nói, ừa, nhìn bớt bớt ngôn tình hơn rồi chị há!

Tôi biết cô ấy lo lắng điều gì. Tôi ngập ngừng, không sao, không bị tế đâu em! Cô bạn lại cười, hỏi, chị nghĩ, nếu có sẽ bị tế ở đâu. Tôi an ủi, nếu có chắc là về vụ bìa với tên sách không liên quan lắm tới nội dung thôi, chứ phần dịch của em với phần biên của chị thì ngon lành cành đào mà.

Nhưng cuối cùng thì, sách cũng là một sản phẩm. Tên sách và bìa sách phải đủ hấp dẫn để thôi thúc bạn đọc bấm mua, còn sau đó tính tiếp.

Thực ra mà nói, mười người mua chắc chỉ một, hai người đọc. Và trong số người ít ỏi đọc đó, không hiếm người chỉ lướt lướt mục lục và vài trang rồi bỏ qua. Số người có thể nhận ra sự lệch pha giữa ngoại hình và nội dung cuốn sách, hẵng là rất ít.

Tôi kể cho cô ấy nghe về cuốn sách khác vừa được mở bán. Dự án đó, tôi là người quản lý, định hướng nội dung, không trực tiếp viết và biên tập. Thế nhưng, tôi chưa từng vắng buổi họp nào với tác giả. Mọi tài liệu dự án và bản thảo sau cùng, tôi đều đọc qua rất nhiều lần. Tôi có thể tự tin nói rằng, mình nắm rõ mọi thông điệp mà tác giả gửi gắm trong tác phẩm.

Nhưng rồi, tôi không còn nhận ra cuốn sách ấy trong những clip short của team bán hành. Kịch bản các bạn xây dựng dựa trên nỗi sợ, khiến thế giới công sở như một ổ rắn rết đầy drama.

Toàn bộ kịch bản short xoay quanh, vì sao người tốt không được trao trọng trách lớn trong doanh nghiệp, vì sao bạn càng cố gắng làm việc, bạn càng thất bại trong những bật thang danh vọng và những kịch bản khiến người ta nghi ngờ rằng liệu xung quanh bàn làm việc của mình, có người đồng nghiệp nào thật sự là người nữa hay không.

Tất nhiên, những nội dung này không có gì lạ hay đáng chê trách ngoài việc nó không phản ánh nội dung của cuốn sách. Xin nhắc lại một lần nữa, cuốn sách mà tôi đang nói đến là một cuốn sách rất khác.

Toàn bộ cuốn sách không nói gì về các chiêu trò thăng tiến hay chính trị công sở. Cuốn sách cung cấp những công cụ, tư duy cần thiết để BẠN làm việc hiệu quả hơn và qua đó phát triển sự nghiệp và bản thân bạn.

Một cuốn sách về chính bạn và tập trung vào những gì bạn có thể thực hiện để thay đổi cuộc đời của bạn. Không phải về đồng nghiệp A hay đồng nghiệp B, không phải 101 cách để tiếp cận sếp và thăng tiến.

Nhưng rồi, một chuỗi short đầy drama được xây dựng, chỉ nhằm mục tiêu bán được càng nhiều sách càng tốt.

Tôi cảm giác hơi sót xa một chút. Có cảm giác mơ hồi rằng chính những người xây dựng nội dung quảng bá đó cũng chưa đọc sách. Có lẽ, họ chỉ search những từ khoá, những trend dựa theo chủ đề cuốn sách và tệp độc giả mục tiêu, rồi từ đó xây dựng chuỗi nội dung phù hợp để kích thích họ bấm mua hàng.

Tôi tự hỏi, liệu có cách nào khiến một sản phẩm xanh, được bán theo cách xanh hay không?

Biết rằng cuốn sách hay cũng sẽ trở nên vô dụng nếu nó không được đọc, nhưng mà chúng ta có cần phải nhưng mà chúng ta có cần phải nhân danh sự sinh tồn của doanh số mà vô tình phủ lên tâm hồn cuốn sách một lớp màu xám xịt của hoài nghi?

Tôi tự hỏi, liệu có công bằng không khi chúng ta mang một món quà chữa lành đến cho độc giả, nhưng lại bắt họ phải đi qua một con đường đầy rẫy những gai góc và sợ hãi mới chạm tay vào được?

Có thể, trong thế giới của những thuật toán ưu tiên sự giật gân, những người làm kinh doanh có cái lý của họ. Họ cũng đang nỗ lực để cuốn sách không bị lãng quên trên kệ. Nhưng với tư cách là người đã cùng bản thảo đi qua những ngày thai nghén, tôi vẫn tin vào một con đường khác. Một con đường mà ở đó, sự tử tế không cần phải mượn đến “vết thương” hay “nỗi sợ” của bất kỳ ai để làm nổi bật giá trị của mình.

Bán một sản phẩm “xanh” bằng một cách “xanh”, có lẽ là một hành trình chậm hơn, đòi hỏi sự kiên nhẫn và tinh tế hơn. Thay vì dùng drama để thu hút sự chú ý tức thì, tại sao chúng ta không dùng sự thấu hiểu để chạm vào lòng trắc ẩn? Thay vì kể về một “ổ rắn rết” nơi công sở, tại sao không kể về một người trẻ đã tìm thấy điểm tựa trong tâm hồn để đứng vững giữa những bão giông sự nghiệp?

Tôi tin rằng, ngoài kia vẫn có những độc giả đang khao khát sự chân thật. Họ không mua một cuốn sách để học cách “đối phó” với người khác, mà họ mua để học cách “đối thoại” với chính mình.

Cuối cùng, điều đọng lại sau cùng của một tác phẩm không phải là những con số trên báo cáo doanh thu, mà là cảm giác bình yên và sức mạnh nội tại mà người đọc nhận được khi khép lại trang sách cuối cùng.

Chúng ta có thể chọn cách bán hàng ồn ào nhất, hoặc chọn cách bán hàng tử tế nhất. Và tôi, tôi vẫn chọn tin vào sức mạnh của sự tử tế – thứ ánh sáng âm thầm nhưng bền bỉ, đủ sức dẫn lối cho những giá trị xanh tìm về với đúng những tâm hồn đang cần chúng xanh lại.