Freemum

BÊN HIÊN NHÀ, VIẾT VỀ CHÍNH TA


Sai lầm lớn của mình khi mới vào nghề – áp đặt ý chí riêng vào tác phẩm của người khác

Thỉnh thoảng khi đọc muốn sách, mình có lẽ sẽ ước được gặp tác giả ngay lúc này để cãi tay đôi. Vì suy nghĩ của tác giả quá khác với mình. Đương nhiên rồi, mỗi người sẽ có những trải nghiệm khác biệt, vị thế khác nhau, cách nhìn cũng khác nhau.

Đơn cử, nếu bạn là một người mẹ, bạn sẽ bực bội khi vừa bước vào nhà, đã thấy thằng con ôm máy tính chơi game. Nếu trời hơi nóng một chút, và sáng đó, ông sếp của bạn hơi hãm, bạn có thể bực bội nói:

– Sơ hở là chơi game, chẳng bao giờ mẹ về nhà thấy con đang học bài!

Nếu thằng con của bạn vẫn còn thương và tôn trọng bạn, cậu bé có thể trả lời, lúc con học thì mẹ có nhà đâu. Còn nếu hết thương bạn, ẻm chỉ đơn giản đóng máy cái rầm và chạy đi chỗ khác.


Năm đó mình thực hiện một cuốn sách, đứng ở góc độ người quản lý có kinh nghiệm đưa ra lời khuyên cho lớp nhân viên trẻ.

Khi thực hiện cuốn sách này, vị trí của mình đang là nhân viên nhỏ, và mình ngay lập tức thấy những lời khuyên đó là áp đặt, vô trị. Nào là phải làm nhiều hơn số lương được trả, phải cố gắng, phải học hỏi, phải hy sinh… Sặc mùi thao túng tâm lý.

Mình cũng có đôi lần tranh cãi với tác giả, yêu cầu anh ấy sửa cái này, chỉnh cái kia… Một thời ngựa non háu đá.

May thay, vị trí của mình lúc đó quá thấp, chưa đủ quyền lực để phủ quyết. Và anh tác giả cũng rất tốt bụng. Anh ấy nhìn thấu cái nông cạn của mình. Anh chỉ đơn giản giải thích rằng đó là trải nghiệm các nhân của anh, em cứ để đó đi.

Sau đó, ỷ vào khả năng viết lách khá khẩm của mình, mình đã lén lút thêm vài câu để làm mềm quan điểm của tác giả. Nhưng vì cuốn sách đã đến lúc in ấn, tác giả không biết có khó chịu hay không, anh cũng đã cho qua. Không truy cứu.

Biết ơn anh!


Sau này, khi mình đứng ở vị trí cao hơn, hỗ trợ các bạn biên tập viên trẻ khác. Thỉnh thoảng mình lại nghe các bạn phàn nàn rằng, tác giả này viết không đúng.

Không đúng? Là ở mức độ nào? Quan điểm hay sự thật. Chúng ta chỉ tranh cãi về sự thật – hôm nay trời nắng hoặc mưa – chứ không tranh cãi về quan điểm, tác giả thấy mưa vui nắng buồn là chuyện riêng của tác giả.

Mỗi cuốn sách đều là kết tinh trải nghiệm và suy nghĩ của tác giả. Nó nên mang suy nghĩ, quan điểm riêng của từng tác giả – chứ không nên là những quan điểm an toàn được bạn và phần đông ủng hộ. Tác giả, người đứng tên trên cuốn sách, họ có trách nhiệm với những điều họ viết ra. Dù đúng hay sai, thì người phải lựa chọn có đưa ra quan điểm đó hay không, là họ, chứ không phải bạn.


Vậy thì tác giả cần mình để làm gì?

Mình sẽ cảnh báo. Mình sẽ đưa ra suy nghĩ của mình, nếu anh chị giữ phương án này, sẽ có thể gặp phản ứng a và phản ứng b, nếu anh chị muốn thay đổi, em nghĩ mình nên… Nhưng cuối cùng, việc thay đổi hay không, vẫn là lựa chọn của họ.


Trở lại với cuốn sách ấy, chỉ sau 5 năm thôi, mình thấy những suy nghĩ của anh là chính xác. Đúng, mình đã thay đổi. Mình đã trưởng thành hơn so với 5 năm trước đó. Ở một vị trí khác, mình có góc nhìn mới, rộng hơn một chút.

Vậy nên, nếu có thể trở lại thời điểm non nớt mới vào nghề ấy, mình sẽ xoá hết mấy cái câu nước đôi đã bổ sung vô bản thảo đó đi. Vì nếu quan điểm cá nhân mà chung chung, thì người ta cần bạn nói nữa để làm gì. Ngoài kia những người nó như bạn đầy!!!!



Bình luận về bài viết này